Rodzaje uśmiechów

Uśmiech szczery-spowodowany jest skurczem pojedynczego mięśnia jarzmowego większego. Wywołany jest pod wpływem doświadczenia pozytywnych emocji np. radość, szczęście, zadowolenie.
Uśmiech strachu-(fear smile) kształtowany jest przez mięsień śmiechu, jednak nie jest związany z emocjami pozytywnymi, skurcz tego mięśnia występuje w emocji strachu. Charakteryzuje się podciągniętymi kącikami ust w stronę uszu,ułożeniem ust w kształt prostokąta.
Uśmiech lekceważenia-(contempt smile) powodowany napięciem mięśni w kącikach ust, kąciki są napięte wzniesione do góry. Mylony czasem z uśmiechem szczerym, jednak nie jest związany z wystąpieniem emocji pozytywnych.
Uśmiech złagodzony - (dempenend smile) ekspresja wzbudzona emocjami pozytywnymi. Osoba starająca się złagodzić swój entuzjazm na twarzy wprowadza kombinację ruchów łagodzących (uciskanie wargi, kąciki ust napinają się i skierowane są w dół,dolna warga zostaje wypchnięta do góry)
Uśmiech zdeprymowany - (miserable smile)poprzez ten uśmiech wyrażone są emocje negatywne bez próby ukrycia tych emocji. Osoba uśmiechająca się w ten sposób stara się robić “dobrą minę do złej gry”.

Mieszaniny emocji:
Przyjemna złość – jest to połączenie dwóch emocji jednocześnie. Jest to satysfakcja z odczuwania złości. Występuje ekspresja szczerego uśmiechu w połączeniu ze zwężeniem warg oraz podniesieniem górnej wargi.
Przyjemne lekceważenie – objawia się ekspresją szczerego uśmiechu w połączeniu z napięciem jednego lub dwóch kącików ust.
Przyjemny smutek – występuje ekspresja szczerego uśmiechu w połączeniu z opuszczonymi w dół kącikami ust.
Przyjemny strach - ekspresja szczerego uśmiechu z horyzontalnym rozciągnięciem warg.
Przyjemne podekscytowanie - objawia się ekspresją szczerego uśmiechu i podniesieniem górnych powiek.
Przyjemne zaskoczenie - pojawia się szczery uśmiech, brwi i górna powieka podnoszą się do góry, żuchwa opada w dół.

Uśmiech flirciarski - połączenie szczerego uśmiechu, z patrzeniem i odwracaniem wzroku od obiektu zainteresowani.
Uśmiech zakłopotania - jest połączeniem uśmiechu szczerego ze spojrzeniem skierowanym w dół lub bok.
Uśmiech Chaplina - usta położone ukośnie do góry ostrzej niż w uśmiechu szczerym. Jest to uśmiech śmiejący się z uśmiechu.

Rodzaje uśmiechów ze względu na spełniające funkcje społeczne (uśmiechy przybierane intencjonalnie):
Uśmiech łagodzący krytykę - złagadza krytykę, skłania skrytykowaną osobę do uśmiechu.
Uśmiech uległości - jest to uśmiech osoby nieszczęśliwej, pogodzonej z własnym losem.
Uśmiech koordynacji - jest to uśmiech nieznaczny, regulujący wymianę informacji.
Uśmiech słuchacza - uśmiech pozwalający odczytać czy informacje zostały przez słuchacza zrozumiane, często towarzyszy jemu kiwanie głową

Uśmiech fałszywy:
Tylko ten uśmiech kłamie. Służy on do przekonania drugiej osoby, iż jest odczuwana emocja pozytywna, w sytuacji gdy nie została ona wzbudzona. Wskazówki pozwalające rozpoznać fałszywy uśmiech:
- występuje większa asymetria, niż w uśmiechu szczerym;
- brak zaangażowania mięśni okrężnych oczu;
- nieodpowiedni czas znikania ekspresji;
- widoczne ruchy “mięśni wiarygodnych”.

Kłamstwo – ukrywanie i wykrywanie

Istnieją dwa podstawowe sposoby kłamania:
1. Ukrywanie polega na wstrzymywaniu się od przekazania jakiejś informacji i nie mówieniu niczego nieprawdziwego.
2. Fałszowanie wymaga czegoś więcej. Kłamca nie tylko ukrywa prawdziwą informację, ale przekazuje także informację fałszywą, tak jakby była prawdziwa.
Żeby kłamstwo się powiodło, często zachodzi konieczność łączenia ukrywania z fałszowaniem. Czasami jednak kłamca może poprzestać na ukrywaniu. Zwykle kłamcy, jeśli mogą wybrać formę kłamania, to wolą ukrywać niż fałszować. Daje im to wiele korzyści. Ukrywanie jest najczęściej łatwiejsze niż fałszowanie. Niczego nie trzeba wymyślać. Nie mając z góry przygotowanego scenariusza, nie narażamy się na wykrycie naszego kłamstwa.

Kłamstwo w postaci ukrywania jest też łatwiejsze do obrony, jeśli zostanie wykryte. Okłamujący nie posuwa się tak daleko, żeby znaleźć się w opałach. Istnieje wiele możliwości do zastosowania wymówek.

Czasem kłamca ucieka się do fałszowania, nawet jeśli kłamstwo bezpośrednio tego nie wymaga. Postępuje tak, by lepiej ukryć to, co jest ukrywane. Ten rodzaj fałszowania trzeba zastosować, gdy ukrywane muszą być emocje. Łatwo jest ukryć emocję którą słabo doświadczamy, dużo trudniej taką, którą przeżywamy w danym momencie, szczególnie, gdy jest ona silna. Najlepszym sposobem ukrycia silnych emocji jest maska. Zakrycie ręką twarzy lub jej części, albo odwrócenie się od osoby, z którą rozmawiamy, zwykle kończy się wykryciem kłamstwa. Najlepszą maską jest fałszywa emocja.

Najczęściej stosowaną maską jest uśmiech, który jest przeciwieństwem wszystkich negatywnych emocji, takich jak strach, złość, rozpacz, wstręt itp. Drugim powodem wykorzystywania uśmiechu jako maski jest fakt, że jest ona standardową formą pozdrowienia. Jeszcze inną przyczyną częstego stosowania uśmiechu jako maski jest to, że uśmiech jest najłatwiej wzbudzić dowolnie, spośród wszystkich wyrazów mimicznych. Błędy mogą być popełniane w tym, co nazywamy przebiegiem uśmiechów w czasie. Mogą się one pojawiać zbyt szybko, lub zbyt wolno.

Błędy, które okłamujący popełnia w trakcie kłamania, popełnia wbrew sobie. Wskazówką fałszu, lub przeciekiem może być:
- zmiana wyrazu mimicznego
- ruch ciała
- załamanie głosu
- przełykanie śliny
- bardzo głęboki lub płytki oddech
- długie pauzy między słowami
- przejęzyczenia
- mikroekspresja twarzy
- błędnie wykonany gest

Kłamstwa wychodzą na jaw z dwóch powodów:
1. związane z myśleniem
2. związane z emocjami

Pewne osoby są szczególnie podatne na przeżywanie strachu przed wykryciem kłamstwa, inni z kolei to urodzeni aktorzy, którzy potrafią umiejętnie kłamać. Tych drugich cechuje: giętki, kombinatoryczny umysł, który pracuje metodą rozkładania idei, pojęć lub słów na czynniki pierwsze, a następnie ponownie je łączy na wiele różnych sposobów. Najwięksi kłamcy są wielkimi indywidualistami i nastawieni są rywalizacyjnie, niełatwo jest im się przystosować do wielkiej organizacji, lubią pracować na własną rękę. Często są przekonani o wyższości własnych poglądów.

Poziom odczuwanego podczas kłamania strachu jest większy, gdy
- okłamywany ma reputację osoby, którą trudno wprowadzić w błąd;
- okłamywany staje się podejrzliwy;
- kłamca ma małe doświadczenie i nie ma sukcesów w okłamywaniu;
- kłamca jest szczególnie podatny na strach przed przyłapaniem go na kłamstwie;
- stawki są bardzo wysokie;
- w grę wchodzi zarówno nagroda, jak i kara lub co najmniej kara;
- grozi ciężka kara za przyłapanie na kłamaniu lub za to, czego kłamstwo dotyczy, tak, że kłamca nie jest skłonny przyznać się do winy.

Żaden gest, ekspresja twarzy, czy skurcz mięsni sam przez się nie znaczy, że ktoś kłamie. Pojawiają się tylko wskazówki tego, że ktoś jest słabo przygotowany i doświadcza emocji, które nie pasują do jego wypowiedzi. Są to przecieki i wskazówki fałszu. Przyłapanie kogoś na kłamstwie nie jest zadaniem łatwym. Jednym z problemów jest nadmiar informacji. Występuje za dużo ich źródeł: słowa, pauzy, brzmienie głosu, ruchy głowy, gesty, pozycja ciała, oddychanie, zarumienienie, zblednięcie, pocenie się, itd.

Większość ludzi najwięcej uwagi skupia na najmniej godnych zaufania źródłach (słowach i mimice) i dlatego łatwo ich okłamać. Kłamcy raczej ukrywają i fałszują to, o czym sądzą, że będzie najwięcej obserwowane. Mają skłonność do dobierania słów z największą ostrożnością. Cenzurują swoje słowa, uważnie ukrywając to, czego nie chcą przekazać, gdyż wiedzą, że będą bardziej odpowiadać za swoje słowa niż brzmienie głosu, wyraz twarzy czy większość ruchów swojego ciała. Innym powodem uważnego kontrolowania słów i tak częstego wykorzystywania ich do maskowania jest to, że łatwo fałszować (stwierdzać rzeczy nieprawdziwe) posługując się słowami.

błąd Otella – osoba niesłusznie oskarżona o kłamstwo może bać się fałszywego oskarżenia, występujący u niej strach może starać się ukryć, podobna ekspresja na twarzy może wystąpić u osoby przyłapanej na kłamstwie;

Ekspresje asymetryczne są to ruchy pojawiające się z dwóch stron twarzy, jednak po jednej stronie ruchy te są silniejsze i bardziej widoczne. Asymetria ta spowodowana jest ekspresją intencjonalną, nie występuje podczas ekspresji spontanicznej, mimowolnej. Wystąpienie asymetrii może być wskazówką, iż wyraz twarzy nie jest prawdziwy.